Het iconische Fokker-orgel bestaat 75 jaar! Dat vieren we met een groots jubileumconcert waarbij de historie en het repertoire voor het 31-toonsorgel centraal staat. Niet alleen onze vaste organist Ere Lievonen is van de partij, maar ook de uitmuntende violisten Jellantsje de Vries en Natálie Kulina, alsook de gedreven toetsenist Anne Veinberg.
In 1691 al beschreef de beroemde natuurkundige Christiaan Huygens een toonsysteem waarbij het octaaf in 31 tonen is verdeeld in plaats van de gebruikelijke twaalf. Huygens’ zoektocht om van toonsoort te kunnen wisselen binnen de 16de- en 17de-eeuwse middentoonstemming inspireerde ruim 250 jaar later Adriaan Fokker – ook natuurkundige – tot de bouw van een eigen orgel door de firma Pels. In 1950 werd zijn revolutionaire 31-toonsorgel werkelijkheid, waarna het bijna 50 jaar in de aula van het Teylers Museum heeft gestaan. Maandelijks werden er intieme concerten op gespeeld, totdat het in 1999 moest wijken voor een verbouwing. Na een periode van stilte vond het volledig gerestaureerde en gemoderniseerde Fokker-orgel een nieuw thuis in de Kleine Zaal van het Muziekgebouw aan ’t IJ. Sindsdien floreert het instrument als nooit tevoren en zijn er vele nieuwe werken voor gecomponeerd door zowel jonge als gevestigde componisten. Speciaal voor dit jubileumconcert klinkt een kleurrijke dwarsdoorsnede van het rijke en markante repertoire.
Op het programma staan stukken van Henk Badings en Anton de Beer, beide voor twee violen en archifoon (een elektronisch 31-toonsinstrument) die nu op het Fokker-orgel worden gespeeld. Deze stukken vertegenwoordigen de tijd in het Teylers Museum. De Beer bespeelde als organist lange tijd het Fokker-orgel in Haarlem en Badings schreef in die tijd relatief veel 31-toonswerken, waaronder een aantal sonates voor het illustere vioolduo Bouw Lemkes en Jeanne Vos die meerdere malen optraden in het museum. Jellantsje de Vries en Natálie Kulina stappen in hun voetsporen en doen deze tijd herleven.
Daarnaast klinkt er briljante chromatische oude muziek in middentoonstemming van Jan Pieterszoon Sweelinck, naast het gewiekste en sfeervolle werk Le Scale Ombrose voor Fokker-orgel en laptop solo van Klaas de Vries én het monumentale werk Leo’s Observatorium van René Uijlenhoet voor Fokker-orgel en elektronica dat geheel door laptop wordt aangestuurd. Toetsenist Anne Veinberg zal aanschuiven voor het korte en harmonische Spring scram van Lauri Supponen voor quatre-mains op het orgel. Ook klinkt er een première van het opdrachtwerk dat Ere Lievonen speciaal voor deze ochtend heeft gecomponeerd. Een feestelijk en grensverleggend concert, dat laat horen wat het Fokker-orgel 75 jaar na zijn geboorte nog altijd zo bijzonder maakt.