5 februari 2023

Indian music and beyond

Vaste Fokker-organist Ere Lievonen gaat tijdens dit sfeervolle concert een muzikaal avontuur aan met Lenneke van Staalen (Indiase viool) en Heiko Dijker (tabla). Beiden behoren tot de top van uitvoerders van Indiase muziek, ook in India zelf. Na hun intensieve studie bij grote meesters in India behaalden ze beiden de hoogste cijfers voor hun masteropleiding aan het Rotterdams Conservatorium. Wereldwijd worden ze geprezen om hun vurige virtuositeit en emotionele diepgang.
Indiase klassieke muziek wordt in harmonie met de tijd van de dag gespeeld. Dit is terug te horen in het toonmateriaal, de sfeer en het tempo van de grotendeels geïmproviseerde muziek. We beginnen deze zondagochtend dan ook met een klassieke Noord-Indiase ochtend-raga voor tabla (dubbele trom) en viool. ‘Raga’ komt van het Sanskriet woord voor ‘kleur,’ in de muziek vertaald als ‘dat wat de geest kleurt.’ Vervolgens speelt Ere Lievonen drie aansprekende delen uit ‘Ludus Ragalis’ van Clarence Barlow op het Fokker-orgel. Dit zijn korte preludes en fuga’s die gebaseerd zijn op toonladders en thema’s van verschillende Hindoestaanse ragas.
Van de bekende Nederlandse componist Jacob ter Veldhuis (JacobTV) klinkt ‘Serendipity’. Deze titel betekent een ‘gelukkig toeval’ of ‘aangename verrassing’ en is afgeleid van ‘Serendip’, een oude naam voor Sri Lanka (Ceylon). Het stuk is een ingenieuze mix van genoteerde muziek en improvisatie, met een grote flexibiliteit voor de musici.
Ook staat er een werk van Claude Debussy op het programma, gespeeld door viool en Fokker-orgel. De Franse componist was geïnteresseerd in muziek uit Azië. In mei 1913 bracht hij een muzikale avond door met veena-speler (een veena is een getokkelde luit) en mysticus Inayat Khan.
De Indiase Raga Hindoli en de hofmuziek uit Indonesië vinden elkaars raakvlakken in de langzame, bijna tijdloze compositie ‘Royal Hindoli’ van de Nederlandse componist Sinta Wullur, die uitmondt in een snelle, Chopin-achtige improvisatie. Wullur is gespecialiseerd in de verbinding van oosterse en westerse muziekculturen. Ze verdiepte zich jarenlang in Indiase zang om raga en tala (ritmische cyclus van een bepaald aantal tellen) systemen in haar composities te integreren.
Hierna volgt een tabla improvisatie door Heiko Dijker in de poëtisch-mathematische Tablataal in een cyclus van 5¼ tel. Het Fokker-orgel speelt daarin een herhalende melodie om de cyclus mee aan te geven.
Daarna klinkt een improvisatie door Ere Lievonen en Lenneke van Staalen gebaseerd op ‘Across the Lake of the Ancient World’ van de Amerikaanse minimalist Terry Riley. Het is afkomstig van diens meesterlijke album ‘Shri Camel’.
Het concert eindigt met een opwindende trio improvisatie onder de ludieke titel ‘Huygens-Fokker goes India’, waarin de drie musici de Noord-Indiase muziektraditie vermengen met westerse avantgardistische klanken.
Kortom, een concert dat u niet mag missen!

Programma

Traditioneel – klassiek Noord-Indiase ochtend-raga

Clarence Barlow – delen uit ‘Ludus Ragalis’
I. Fis – Ŧilakkámóđ
II. B – Bihág
III. E – Yamankalyán
V. D – Hamír

JacobTV – Serendipity

Sinta Wullur – Kar milono (uit Tagore Songs)

Terry Riley – Across the Lake of the Ancient World

Heiko Dijker – Latif tala (5¼)

Philip Glass – Etude 12

Lievonen/Van Staalen/Dijker – impro ‘Huygens-Fokker goes India

NB. Om 13.15 uur zal er in de Kleine Zaal een gratis toegankelijke lecture-performance over Noord-Indiase speeltechnieken worden gegeven door percussionist Heiko Dijker.

Ondersteuning

Dit programma werd mede mogelijk gemaakt door: Amsterdams Fonds voor de KunstGemeente Amsterdam (stadsdeel Oost).

Tevens het SNS REAAL Fonds – nu Fonds 21 (renovatie Fokker-orgel), het Prins Bernhard Cultuurfonds (renovatie Fokker-orgel), het Muziekgebouw aan ’t IJ en Stichting Huygens-Fokker.

Fokker-orgelconcert

Zondag 5 februari 2023, 11.00 uur
Toegangsprijs €15,- (€12,- kortingskaart)

Kleine Zaal, Muziekgebouw aan ’t IJ
Piet Heinkade 1, 1019 BR Amsterdam

Uitvoerenden

Lenneke van Staalen, Indiase viool
Heiko Dijker, tabla
Ere Lievonen, Fokker-orgel